الگوهای سازه ای و سیستم ساخت در خانه های تاریخی شهر ماکو(مطالعه موردی: ساختمان‌های بانک ملی،دارایی،شهربانی)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد مهندسی معماری اسلامی دانشگاه هنر اسلامی تبریز

2 استاد دانشکدة معماری و شهرسازی دانشگاه هنر اسلامی تبریز

چکیده
هدف پژوهش بررسی رویکردهای سازه‌ای در پایداری خانه‌های تاریخی می‌باشد. در این پژوهش تحلیل شیوه‌های ساخت‌وساز بومی در خانه‌های شهر ماکو و تبیین چگونگی دستیابی معماران تاریخی این منطقه به ساختارهای مقاوم و پایدار انجام شده است. معماری تاریخی ماکو با اتکا به تجربه نسل‌های متعدد سازندگان و مصالح بوم‌آورد، به الگوهایی سازه‌ای دست یافته است که توانسته‌اند نیازهای عملکردی و دوام کالبدی خانه‌ها را به‌طور مؤثر تأمین کنند. استفاده ترکیبی از سنگ، چوب و سایر مصالح در دسترس، نقشی تعیین‌کننده در شکل‌گیری این پایداری سازه‌ای داشته است.

یافته‌ها نشان می‌دهد که معماران بومی ماکو با شناخت دقیق از ظرفیت باربری مصالح بوم‌آورد (به‌ویژه ترکیب سنگ و چوب) و انطباق نظام ساختمانی با توپوگرافی و اقلیم خاص منطقه، به تعادلی بهینه میان انعطاف‌پذیری سازه‌ای و عملکرد کالبدی دست یابند. هندسه ساختاری و توزیع بارهای ثقلی در این بناها، فراتر از یک پاسخ عملکردی، نمایانگر یکپارچگیِ کامل میان سازه و معماری است.

پژوهش حاضر از نوع توصیفی-تحلیلی است. گردآوری داده‌ها از طریق مطالعات کتابخانه‌ای، بررسی اسناد تاریخی، برداشت‌های میدانی از نمونه‌های برجای‌مانده و بازخوانی روایت‌های شفاهی معماران محلی در سه بنای تاریخی بانک ملی،شهربانی و دارایی صورت گرفته است تا لایه‌های منطقی سیستم‌های سازه‌ای بازشناسی شوند.

نتایج تحقیق بیانگر آن است که الگوی سازه‌ای معماری ماکو، مبتنی بر سازمان‌دهی منطقی عناصر باربر، باعث ایجاد ظرفیتی بالا جهت بازتولید راهکارهای پایدار در طراحی معاصر دارد. منطق به‌کارگیری مصالح و شیوه‌های انتقال نیرو در این بناها می‌تواند به عنوان الگویی کاربردی در ارتقای کیفیت سازه‌ای و پایداری ساخت‌وسازهای امروزی مورد بهره‌برداری قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها



مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 01 مهر 1405