مساجد تاریخی مراغه از برجستـه‌ترین نمونه‌های معمـاری اسلامـی در ایران هستنـد که در طول تاریخ این شهر، به‌ویژه در دوران ایلخانی، صفوی و قاجار ساخته شده‌اند. هدف از نگارش مقاله حاضر گونه‌شناسی مساجد تاریخی شهر مراغه است تا از این طریق ارزش بناهای تاریخی این شهر آشکار شود. در این پژوهش روش گرداوری اطلاعات کتابخانه‌ای و میدانی بوده و از روش تحلیلی توصیفی جهت دستیابی به انواع گونه‌های مساجد بهره گرفته شده است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد مساجد تاریخی مراغه نسبت به شهرهای اطراف دارای تنوع ساختاری فراوان بوده‌اند. گونه‌های مساجد مراغه عبارتند از مساجد گنبدخانه‌ای و مساجد شبستانی. مساجد شبستانی به جهت سازه به دو نوع مساجد طاقی و مساجد با ستون و سقف چوبی دسته‌بندی می‌شوند. از نظر کاربری مساجد مراغه به سه گونه مسجد، مسجد-مدرسه و مسجد-مدرسه-مقبره طبقه‌بندی می‌شوند. مساجد مراغه معمولا دارای حیاط بوده‌اند ولی برخلاف مساجد مناطق مرکزی ایران، این حیاطها به صورت حیاط مرکزی نبوده‌اند و نقش فرعی‌تری در ساختار مساجد دارند؛ نمونه استثنا مسجد جامع مراغه است که دارای کاربری مسجد مدرسه بوده و شبستانهای با ارزش چوبی آن تخریب گردیده است. با وجود تفاوتهای فرمی، مصالح مشترک مساجد مراغه دیوارهای آجری با اندک تزیینات آجری در ورودی و نمای مساجد است. مساجد چوبی دارای ستونهای چوبی با سرستونهای مقرنس کاری شده و سقف تخت و مساجد طاقی دارای ستونهای آجری و سقف طاقی هستند.تحلیل پلان مساجد نشان داد اقلیم مراغه در شکل‌گیری پلان مساجد مراغه تاثیرگزار بوده است. همچنین برخلاف مساجد چوبی مساجد طاقی و گنبدی دارای حداقل تزیینات هستند.